બાળકોમાં દેખાતા આ લક્ષણોને ક્યારેય પણ ન કરતાં નજરઅંદાજ- ‘ડાયાબિટીસ’ની હોઈ શકે છે શક્યતાઓ, જાણો વિગતે

Published on Trishul News at 5:43 PM, Fri, 9 February 2024

Last modified on February 9th, 2024 at 5:43 PM

Diabetes in Children: ડાયાબિટીસ એક એવો રોગ છે જે મારતો નથી પણ જીવવા દેતો નથી. આ રોગનો ભોગ બન્યા પછી, દર્દીએ તેના આહાર અને જીવનશૈલીનું ખૂબ ધ્યાન રાખવું પડે છે. ડાયાબિટીસ(Diabetes in Children) બાળકોમાં પણ થઈ શકે છે, પરંતુ જો તમે તેના લક્ષણોને સમયસર ઓળખી લો તો પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ થતી અટકાવી શકાય છે.

ડાયાબિટીસના હોઈ છે બે પ્રકાર
ડાયાબિટીસ બે પ્રકારના હોય છે, એક પ્રકાર 1 અને બીજો પ્રકાર 2 ડાયાબિટીસ. પ્રકાર 1 ડાયાબિટીસમાં, શરીર ઇન્સ્યુલિન ઉત્પન્ન કરવામાં સક્ષમ નથી. જ્યારે પ્રકાર 2 માં, શરીર ઇન્સ્યુલિનની અપૂરતી માત્રા ઉત્પન્ન કરે છે. પ્રકાર 1 ડાયાબિટીસના સ્પષ્ટ કારણો હજુ સુધી જાણીતા નથી. જો કે, કેટલાક સંશોધનોએ સાબિત કર્યું છે કે આ પ્રકારનો ડાયાબિટીસ આનુવંશિક અભિવ્યક્તિ, બળતરા સ્તર અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં વાયરલ ચેપને કારણે થાય છે.

બાળકોમાં ડાયાબિટીસનું જોખમ
પ્રકાર 1 ડાયાબિટીસ શરીરના મુખ્ય અંગો અથવા સિસ્ટમોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. બાળકોને પણ પ્રકાર 1 ડાયાબિટીસનું જોખમ રહેલું છે. જો બાળકો આ રોગનો શિકાર બને છે, તો તેમનું ભાવિ જીવન ખૂબ જ મુશ્કેલ બની જાય છે. બ્લડ શુગર લેવલને નિયંત્રણમાં રાખીને બાળકોને ટાઇપ 1 ડાયાબિટીસના જોખમથી બચાવી શકાય છે. જો તમે સમયસર ડાયાબિટીસના લક્ષણોને ઓળખી લો અને તેની સારવાર શરૂ કરો તો પણ તેને નિયંત્રણમાં રાખવું અથવા તેને વધતું અટકાવવું સરળ બની શકે છે. અહીં અમે તમને બાળકોમાં ટાઈપ 1 ડાયાબિટીસના કેટલાક લક્ષણો અને ચિહ્નો વિશે જણાવી રહ્યા છીએ. બાળકમાં આ લક્ષણોને બિલકુલ અવગણશો નહીં.

વારંવાર પેશાબ
પ્રકાર 1 ડાયાબિટીસનું સૌથી મુખ્ય લક્ષણ વારંવાર અથવા વધુ પડતું પેશાબ છે. શુગર લેવલ વધારે હોવાને કારણે ઝેરી તત્વો લોહીમાં ભળી જાય છે. શરીર વધારાની ખાંડને દૂર કરીને સંતુલન લાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ માટે કિડની વધુ પેશાબ ઉત્પન્ન કરે છે અને દર્દીને વારંવાર પેશાબ કરવા જવું પડે છે.

વધુ તરસ લાગે છે
વારંવાર પેશાબ કરવાને કારણે શરીરમાં પાણીની ઉણપ થઈ શકે છે. આ પાણીને ફરીથી ભરવા માટે, શરીર વધુ પાણી પીવાની માંગ કરે છે અને તમારા બાળકને વધુ તરસ લાગે છે. જો તમારું બાળક વારંવાર પાણી પીતું હોય તો તેના વિશે ડૉક્ટર સાથે વાત કરો.

ખૂબ થાક લાગે છે
પ્રકાર 1 ડાયાબિટીસમાં, લોહીમાં સુગરનું પ્રમાણ વધી શકે છે પરંતુ કોષો તેનો ઉપયોગ કરી શકતા નથી. આ કારણે બાળક થાક અને નબળાઈ અનુભવે છે. અતિશય અને બિનજરૂરી થાક અને નબળાઈ એ પ્રકાર 1 ડાયાબિટીસની નિશાની હોઈ શકે છે.

પથારી ભીની કરવી
એવું જોવામાં આવ્યું છે કે જે બાળકો અગાઉ રાત્રે સૂતી વખતે પેશાબ કરતા ન હતા, તેઓ ટાઇપ 1 ડાયાબિટીસ થયા પછી આવું કરવાનું શરૂ કરે છે. હાઈ શુગર લેવલને કારણે વારંવાર પેશાબ થાય છે.

સ્ટડીમાં કહેવામાં આવ્યું છે
પ્રકાર 1 ડાયાબિટીસવાળા શિશુઓ અને બાળકોને તેમના બિન-ડાયાબિટીસ સાથીદારો કરતાં અન્ય ગંભીર રોગો થવાની શક્યતા વધુ નથી, એક અભ્યાસ મુજબ. તેમ છતાં, આ વય જૂથના બાળકોમાં ઘણી વખત નાની શ્વસન અને જઠરાંત્રિય બિમારીઓ થાય છે જે તેમના ડાયાબિટીસને વધુ ખરાબ કરી શકે છે અથવા જટિલ બનાવી શકે છે.

વજન ઓછુ થવું
જો તમારા બાળકનું વજન અચાનક ઓછુ થવા લાગે તો તે ડાયાબિટીસનો એક સંકેત હોઈ શકે છે. વગર કોઈ કારણે વજન એછુ થવું ડાયાબિટીસનું એક મોટુ લક્ષણ હોઈ શકે છે. જોકે આ લક્ષણ ટાઈપ-1 ડાયાબિટીસમાં વધારે જોવા મળે છે. પરંતુ ટાઈપ-2 ડાયાબિટીસમાં પણ વજન ઓછુ થઈ શકે છે.

મૂડમાં ફેરફાર
બાળકના મૂડમાં અચાનક ફેરફાર આવવો, જેમ કે ચિડિયાપણુ, વારંવાર રોવું, ગુસ્સો આવવો વગેરે જોવા મળે તો આ પણ ડાયાબિટીસનો એક સંકેત હોઈ શકે છે.